Joodse buurt door kunstenaarsogen

Geplaats door Gerard van den Ijssel

Doe mee met deze bijzondere wandeling door de voormalige Joodse buurt en bekijk de wijk door de ogen van de kunstenaars die er ooit woonden, zoals Vincent van Gogh, Jan van Goyen en Paulus Potter.

“Hij zei eerst niets meer, totdat wij op een teekeningetje kwamen, dat ik eens met Breitner flaneerende, ’s nachts om 12 uur geschetst had, n.l. het Paddemoes (dat Jodenbuurtje bij de nieuwe kerk) gezien van de Turfmarkt. Toen had ik het den volgenden morgen weer aangepakt met de pen. Jules Bakhuijzen had ook reeds naar het dingetje gekeken, en onmiddellijk de plek herkend. ‘Zoudt gij mij meer van die stadsgezichtjes kunnen maken’, zei C.M. Ja wel, want ik amuseer mij daar mee als ik soms moe gewerkt ben met ’t model. ‘Maak er 12 zoo voor mij’. Jawel zei ik, doch we doen dan een kleine affaire en spreken dus dadelijk over den prijs. Mijn prijs voor een teekeningetje van die grootte, hetzij met potlood, hetzij met de pen, heb ik bij mezelf gesteld te zijn een rijksdaalder – komt U dat onredelijk voor?”

Rond 1860 was 5,5 procent van de Haagse bevolking Joods. Het beeld is dat leden van de Joodse gemeenschap hun eigen groepsidentiteit en levensstijl behielden en moeilijk integreerden in de Haagse samenleving. Klopt dit beeld? De Hoogduitse Joden woonden in een wijk rond de Nieuwe Kerk. Van Gogh schetst hier een mooi beeld van in één van zijn brieven en maakt er bovendien een tekening van (zie bovenstaand citaat).

Ook de familie Verveer woonde rond de Nieuwe Kerk. De familie ontworstelde zich aan deze armzalige en overbevolkte Joodse wijk, waar zij aan de Venestraat een winkel in omslagdoeken hadden en ging op de chique Dunne Bierkade wonen. De Joodse familie kwam naast de familie Van Hove wonen in één van de panden die nu tot het Buitenmuseum behoren. De oudste broer Salomon Verveer (1813 – 1876) ging in de leer bij zijn buurman, Bartholomeus van Hove. Hij schilderde stadsgezichten en strand- en duingezichten. Salomon werd één van de beroemdste schilders van de Romantiek.

Maurits Verveer Broer Moses Leonardus Maurits Verveer (1817 -1903) was één van de eerste fotografen. Hij legde zich toe op het fotograferen van bekende personen, politici maar ook leden van het Koninklijk Huis. Hij maakte ook foto’s van het werk van kunstenaars, mogelijk ook van Van Gogh. De jongste broer, Elchanon Leonardus Verveer, was kunstschilder en graficus. Verveer ontwikkelde het zogenaamde vissersgenre. De vissers en hun activiteiten vormen het onderwerp van zijn kunstwerken.

Zaterdag 4 mei – 14.00 uur
Entree: €9,00

Startpunt Buitenmuseum, Paulus Potterhuis
Dunne Bierkade 17
2511BC Den Haag

www.buitenmuseum.com